คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
รวบรวมคำถามด้านภาษีบุคคลธรรมดาที่คนถามมากที่สุด พร้อมคำตอบที่ชัดเจน
การยื่นแบบ
ภ.ง.ด.91 ใช้สำหรับผู้ที่มีเงินได้ประเภทที่ 1 ตามมาตรา 40(1) เพียงอย่างเดียว เช่น มนุษย์เงินเดือน พนักงานบริษัท / ภ.ง.ด.90 ใช้สำหรับผู้ที่มีเงินได้หลายประเภท หรือมีรายได้นอกเหนือจากเงินเดือน เช่น ฟรีแลนซ์ เจ้าของธุรกิจ นักลงทุน
ภ.ง.ด.91 ใช้สำหรับผู้ที่มีเงินได้ประเภทที่ 1 ตามมาตรา 40(1) เพียงอย่างเดียว เช่น มนุษย์เงินเดือน พนักงานบริษัท / ภ.ง.ด.90 ใช้สำหรับผู้ที่มีเงินได้หลายประเภท หรือมีรายได้นอกเหนือจากเงินเดือน เช่น ฟรีแลนซ์ เจ้าของธุรกิจ นักลงทุน
ให้รีบยื่นแบบเพิ่มเติม (ตามมาตรา 27) ได้ที่สรรพากรพื้นที่หรือ e-Filing การยื่นสมัครใจก่อนถูกตรวจสอบจะได้รับการลดเบี้ยปรับเหลือ 20% แทน 100% และเงินเพิ่ม 1.5%/เดือน ยิ่งยื่นเร็วยิ่งเสียค่าใช้จ่ายน้อยลง
ให้รีบยื่นแบบเพิ่มเติม (ตามมาตรา 27) ได้ที่สรรพากรพื้นที่หรือ e-Filing การยื่นสมัครใจก่อนถูกตรวจสอบจะได้รับการลดเบี้ยปรับเหลือ 20% แทน 100% และเงินเพิ่ม 1.5%/เดือน ยิ่งยื่นเร็วยิ่งเสียค่าใช้จ่ายน้อยลง
ทั่วไป
ฟรีแลนซ์ที่มีรายได้เกิน 60,000 บาท/ปี ต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.90 เนื่องจากรายได้มักจัดอยู่ในมาตรา 40(2) (ค่านายหน้า ค่าธรรมเนียม) หรือ 40(6) (วิชาชีพอิสระ) โดยบริษัทที่จ้างจะหักภาษี ณ ที่จ่าย 3% และออกหนังสือ 50 ทวิ ให้นำมาใช้เป็นเครดิต
ฟรีแลนซ์ที่มีรายได้เกิน 60,000 บาท/ปี ต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.90 เนื่องจากรายได้มักจัดอยู่ในมาตรา 40(2) (ค่านายหน้า ค่าธรรมเนียม) หรือ 40(6) (วิชาชีพอิสระ) โดยบริษัทที่จ้างจะหักภาษี ณ ที่จ่าย 3% และออกหนังสือ 50 ทวิ ให้นำมาใช้เป็นเครดิต
บุคคลธรรมดา: มีเงินได้เกิน 60,000 บาท/ปี (โสด) หรือ 120,000 บาท/ปี (มีคู่สมรส) / นอกจากนี้ หากมีเงินได้มาตรา 40(5)-(8) เกิน 60,000 บาท/ปี ต้องยื่น ภ.ง.ด.94 ด้วย ภายในเดือนกันยายน
บุคคลธรรมดา: มีเงินได้เกิน 60,000 บาท/ปี (โสด) หรือ 120,000 บาท/ปี (มีคู่สมรส) / นอกจากนี้ หากมีเงินได้มาตรา 40(5)-(8) เกิน 60,000 บาท/ปี ต้องยื่น ภ.ง.ด.94 ด้วย ภายในเดือนกันยายน
รายได้จาก Gig Economy เช่น Grab, Foodpanda, ขายของผ่าน Shopee/Lazada มักจัดอยู่ในมาตรา 40(8) ต้องยื่น ภ.ง.ด.90 โดยสามารถหักค่าใช้จ่ายแบบเหมาหรือตามจริงได้ และต้องยื่น ภ.ง.ด.94 ครึ่งปีด้วยหากมีรายได้เกิน 60,000 บาท/ปี
รายได้จาก Gig Economy เช่น Grab, Foodpanda, ขายของผ่าน Shopee/Lazada มักจัดอยู่ในมาตรา 40(8) ต้องยื่น ภ.ง.ด.90 โดยสามารถหักค่าใช้จ่ายแบบเหมาหรือตามจริงได้ และต้องยื่น ภ.ง.ด.94 ครึ่งปีด้วยหากมีรายได้เกิน 60,000 บาท/ปี
ค่าลดหย่อน
บางรายการที่ลืมใส่ สามารถยื่นแบบแก้ไข (ภ.ง.ด.90/91 แบบเพิ่มเติม) ได้ภายใน 3 ปีนับจากกำหนดยื่น เพื่อขอใช้สิทธิ์ค่าลดหย่อนที่ลืมไว้ ทำให้ได้รับเงินคืนเพิ่ม
บางรายการที่ลืมใส่ สามารถยื่นแบบแก้ไข (ภ.ง.ด.90/91 แบบเพิ่มเติม) ได้ภายใน 3 ปีนับจากกำหนดยื่น เพื่อขอใช้สิทธิ์ค่าลดหย่อนที่ลืมไว้ ทำให้ได้รับเงินคืนเพิ่ม
ใช้กับการซื้อสินค้าและบริการจากผู้ประกอบการที่จดทะเบียน VAT และออก e-Tax Invoice หรือ e-Receipt เช่น ห้างสรรพสินค้า ร้านค้า OTOP บริการดิจิทัล แต่ไม่รวมสุรา ยาสูบ น้ำมัน รถยนต์ ค่าสาธารณูปโภค
ใช้กับการซื้อสินค้าและบริการจากผู้ประกอบการที่จดทะเบียน VAT และออก e-Tax Invoice หรือ e-Receipt เช่น ห้างสรรพสินค้า ร้านค้า OTOP บริการดิจิทัล แต่ไม่รวมสุรา ยาสูบ น้ำมัน รถยนต์ ค่าสาธารณูปโภค
RMF ลดหย่อนได้ 30% ของรายได้ สูงสุด 500,000 บาท ต้องถือจนอายุ 55 ปี / SSF ลดหย่อนได้ 30% ของรายได้ สูงสุด 200,000 บาท ต้องถือขั้นต่ำ 10 ปี ทั้งคู่รวมกันกับ PVD และประกันบำนาญต้องไม่เกิน 500,000 บาท
RMF ลดหย่อนได้ 30% ของรายได้ สูงสุด 500,000 บาท ต้องถือจนอายุ 55 ปี / SSF ลดหย่อนได้ 30% ของรายได้ สูงสุด 200,000 บาท ต้องถือขั้นต่ำ 10 ปี ทั้งคู่รวมกันกับ PVD และประกันบำนาญต้องไม่เกิน 500,000 บาท
เอกสาร
กฎหมายกำหนดให้เก็บเอกสารภาษีไว้อย่างน้อย 5 ปี นับจากวันยื่นแบบ เพราะกรมสรรพากรมีอำนาจตรวจสอบย้อนหลังได้ 5 ปี (หรือ 10 ปีกรณีเจตนาหลีกเลี่ยง) แนะนำให้ถ่ายรูปเก็บไว้ใน Cloud ด้วย
กฎหมายกำหนดให้เก็บเอกสารภาษีไว้อย่างน้อย 5 ปี นับจากวันยื่นแบบ เพราะกรมสรรพากรมีอำนาจตรวจสอบย้อนหลังได้ 5 ปี (หรือ 10 ปีกรณีเจตนาหลีกเลี่ยง) แนะนำให้ถ่ายรูปเก็บไว้ใน Cloud ด้วย
หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) คือเอกสารสำคัญที่นายจ้าง หรือผู้ว่าจ้าง ต้องออกให้ผู้รับเงิน แสดงจำนวนเงินที่จ่ายและภาษีที่หักไว้ ใช้นำไปกรอกในแบบ ภ.ง.ด.90/91 เพื่อขอเครดิตภาษีหัก ณ ที่จ่าย
หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) คือเอกสารสำคัญที่นายจ้าง หรือผู้ว่าจ้าง ต้องออกให้ผู้รับเงิน แสดงจำนวนเงินที่จ่ายและภาษีที่หักไว้ ใช้นำไปกรอกในแบบ ภ.ง.ด.90/91 เพื่อขอเครดิตภาษีหัก ณ ที่จ่าย
การตรวจสอบ
อย่าตกใจ: (1) อ่านหนังสืออย่างละเอียด ดูว่าต้องการอะไร กำหนดวันไหน (2) รวบรวมเอกสารที่เกี่ยวข้องให้ครบ (3) ตอบสนองภายในกำหนด ไม่ควรนิ่งเฉย (4) หากซับซ้อน ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนส่งเอกสาร การตรวจสอบไม่ได้แปลว่าคุณผิดเสมอไป
อย่าตกใจ: (1) อ่านหนังสืออย่างละเอียด ดูว่าต้องการอะไร กำหนดวันไหน (2) รวบรวมเอกสารที่เกี่ยวข้องให้ครบ (3) ตอบสนองภายในกำหนด ไม่ควรนิ่งเฉย (4) หากซับซ้อน ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนส่งเอกสาร การตรวจสอบไม่ได้แปลว่าคุณผิดเสมอไป
การขอคืนภาษี
สามารถยื่นขอคืนภาษีย้อนหลังได้ภายใน 3 ปีนับจากวันสุดท้ายของกำหนดยื่นแบบ เช่น ภาษีปี 2565 สามารถขอคืนได้ถึงวันที่ 31 มีนาคม 2569 ผ่านทางสรรพากรพื้นที่หรือ e-Filing
สามารถยื่นขอคืนภาษีย้อนหลังได้ภายใน 3 ปีนับจากวันสุดท้ายของกำหนดยื่นแบบ เช่น ภาษีปี 2565 สามารถขอคืนได้ถึงวันที่ 31 มีนาคม 2569 ผ่านทางสรรพากรพื้นที่หรือ e-Filing